(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 102

॥ శ్రీః ॥
2.102. అధ్యాయః 102
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
ధృతరాష్ట్రేణ విదురంప్రతి పాండవానాం వనప్రస్థానసమయే చేష్టవిశేషప్రశ్నే తత ్తచ్చేష్టావిశేషకథనపూర్వకం తత్తదభిప్రాయావిష్కరణం ॥ 1॥
ద్రోణేన దుర్యోధనాయ హితోపదేశః॥ 2॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ॥

తమాగతమథో రాజా విదురం దీర్ఘదర్శినం।
సాశంక ఇవ ప్రపచ్ఛ ధృతరాష్టోఽంబికాసుతః॥ 2-102-1(15528)
కథం గచ్ఛతి కౌంతేయో ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
భీమసేనః సవ్యసాచీ మాద్రీపుత్రీ చ పాండవౌ॥ 2-102-2(15529)
ధౌంయశ్చైవ కథం క్షత్తర్ద్రౌపదీ చ యశస్వినీ।
శ్రోతుమిచ్ఛాంయహం సర్వం తేషాం శంస విచేష్టితం॥ 2-102-3(15530)
విదుర ఉవాచ॥ 2-102-4x(1737)
వస్త్రేణ సంవృత్య ముఖం కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
బాహూ విశాలౌ సంపశ్యన్భీమో గచ్ఛతి పాండవః॥ 2-102-4(15531)
సికతా వపన్సవ్యసాచీ రాజానమనుగచ్ఛతి।
మాద్రీపుత్రః సహదేవో ముఖమాలిప్య గచ్ఛతి॥ 2-102-5(15532)
పాంసూపలిప్తసర్వాంగో నకులశ్చిత్తవిహ్వలః।
దర్శనీయతమో లోకే రాజానమనుగచ్ఛతి॥ 2-102-6(15533)
కృష్ణా తు కేశైః ప్రచ్ఛాద్య ముఖమాయతలోచనా।
దర్శనీయా ప్రరుదతీ రాజానమనుగచ్ఛతి॥ 2-102-7(15534)
ధౌంయో రౌద్రాణి సామాని యాంయాని చ విశాంపతే।
గాయన్గచ్ఛతి మార్గేషు కుశానాదాయ పాణినా॥ 2-102-8(15535)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ॥ 2-102-9x(1738)
వివిధానీహ రూపాణి కృత్వా గచ్ఛంతి పాండవాః।
తన్మమాచక్ష్వ విదుర కస్మాదేవం వ్రజంతి తే॥ 2-102-9(15536)
విదుర ఉవాచ॥ 2-102-10x(1739)
నికృతస్యాపి తే పుత్రైర్హృతే రాజ్యే ధనేషు చ।
న ధర్మాచ్చలతే బుద్ధిర్ధర్మరాజస్య ధీమతః॥ 2-102-10(15537)
యోఽసౌ రాజా ఘృణీ నిత్యం ధార్తరాష్ట్రేషు భారత।
నికృత్యా భ్రంశితః క్రోధాన్నోన్మీలయతి లోచనే॥ 2-102-11(15538)
నాహం జనం నిర్దహేయం దృష్ట్వా ఘోరేణ చక్షుషా।
స పిధాయ ముఖం రాజా తస్మాద్గచ్ఛతి పాండవః॥ 2-102-12(15539)
యథా చ భీమో వ్రజతి నిగదతః శృణు।
బాహ్వోర్బలే నాస్తి సమో మమేతి భరతర్షభ॥ 2-102-13(15540)
బాహూ విశాలౌ కృత్వాఽసౌ తేన భీమోపి గచ్ఛతి।
బాహూ విదర్శయన్రాజన్బాహుద్రవిణదర్పితః॥ 2-102-14(15541)
చికీర్షన్కర్మ శత్రుభ్యో బాహుద్రవ్యానురూపతః।
ప్రదిశఞ్శరసంపాతాన్కుంతీపుత్రోఽర్జునస్తదా॥ 2-102-15(15542)
సికతా వపన్సవ్యసాచీ రాజానమనుగచ్ఛతి।
అసక్తాః సికతాస్తస్య యథా సంప్రతి భారత।
అసక్తం శరవర్షాణి తథా మోక్ష్యతి శత్రుషు॥ 2-102-16(15543)
న మే కశ్చిద్విజానీయాన్ముఖమద్యేతి భారత।
ముఖమాలిప్య తేనాసౌ సహదేవోఽపి గచ్ఛతి॥ 2-102-17(15544)
నాహం మనాంస్యాదదేయం మార్గే స్త్రీణామితి ప్రభో।
పాంసూపలిప్తసర్వాంగో నకులస్తేన గచ్ఛతి॥ 2-102-18(15545)
ఏకవస్త్రా ప్రరుదతీ ముక్తకేశీ రజస్వలా।
శోణితేనాక్తవసనా ద్రౌపదీ వాక్యమబ్రవీత్॥ 2-102-19(15546)
యత్కృతేఽహమిదం ప్రాప్తా తేషాం వర్షే చతుర్దశే।
హతపత్యో హతసుతా హతబంధుజనప్రియాః॥ 2-102-20(15547)
బంధుశోణితదిగ్ధాంగ్యో ముక్తకేశ్యో రజస్వలాః।
ఏవం కృతోదకా భార్యాః ప్రవేక్ష్యంతి గజాహ్వయం॥ 2-102-21(15548)
కృత్వా తు నైర్ఋతాందర్భాంధీరో ధౌంయః పురోహితః।
సామాని గాయన్యాంయాని పురతో యాతి భారత॥ 2-102-22(15549)
హతేషు భరతేష్వాజౌ కురూణాం గురవస్తదా।
ఏవం సామాని -- ంతీత్యుక్త్వా ధౌంయోపి గచ్ఛతి । 2-102-23(15550)
`ప్రస్థాప్య పాండవాఞ్శేషాన్నిః శేషస్తే భవిష్యతి।
ఇతి ధౌంయో వ్యవసితో రౌద్రసామాని గాయతి॥ 2-102-24(15551)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ॥ 2-102-25x(1740)
కిమబ్రువన్నైకృతికః కిం వా నాగరికా జనాః।
తథ్యేన మే సమాచక్ష్వ క్షత్తః సర్వమశేషతః ॥ 2-102-25(15552)
విదుర ఉవాచ॥ 2-102-26x(1741)
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా యేఽన్యే వదంత్యథ।
తచ్ఛృణుష్వ మహారాజ వక్ష్యతే చ మయా తవ॥ 2-102-26(15553)
ప్రకృతయ ఊచుః। 2-102-27x(1742)
హాహా గచ్ఛంతి నో నాథాః సమవేక్షధ్వమీదృశం।
అహో ధిక్కురువృద్ధానాం బాలానామివ చేష్టితం॥ 2-102-27(15554)
రాష్ట్రేభ్యః పాండుదాయాదాఁల్లోభాన్నిర్వాసయంతి యే।
అనాథాః స్మ వయం సర్వే వియుక్తాః పాండునందనైః॥ 2-102-28(15555)
దుర్వినీతేషు లుబ్ధేషు కా ప్రీతిః కౌరవేషు నః।
ఇతి పౌరాః సుదుః ఖార్తాః క్రోశంతి స్మ పునః పునః॥ 2-102-29(15556)
ఏవమాకారలింగైస్తే వ్యవసాయం మనోగతం।
కథయంతశ్చ కౌంతేయా వనం జగ్ముర్మనస్వినః॥ 2-102-30(15557)
ఏవం తేషు నరాగ్ర్యేషు నిర్యత్సు గజసాహ్వయాత్।
అనభ్రే విద్యుతశ్చాసన్భూమిశ్చ సమకంపత॥ 2-102-31(15558)
రాహురగ్రసదాదిత్యమపర్వణి విశాంపతే।
ఉల్కా చాప్యపసవ్యేన పురం కృత్వా వ్యశీర్యత॥ 2-102-32(15559)
ప్రత్యాహరంతి క్రవ్యాదా గృధ్రగోమాయువాయసాః।
దేవాయతనచైత్యేషు ప్రాకారాట్టాలకేషు చ॥ 2-102-33(15560)
ఏవమేతే మహోత్పాతాః ప్రాదురాసందురాసదాః।
భరతానామభావాయ రాజందుర్మంత్రితే తవ॥ 2-102-34(15561)
వైశంపాయన ఉవాచ॥ 2-102-35x(1743)
ఏవం ప్రవదతోరేవ తయోస్తత్ర విశాంపతే।
ధృతరాష్ట్రస్య రాజ్ఞశ్చ విదురస్య చ ధీమతః॥ 2-102-35(15562)
నారదశ్చ సభామధ్యే కురూణామగ్రతః స్థితః।
మహర్షిభిః పరివృతో రౌద్రం వాక్యమువాచ హ॥ 2-102-36(15563)
ఇతశ్చతుర్దశే వర్షే వింక్ష్యంతీహ కౌరవాః।
దుర్యోధనాపరాధేన భీమార్జునబలేన చ॥ 2-102-37(15564)
ఇత్యుక్త్వా దివమాక్రంయ క్షిప్రమంతరధీయత।
బ్రాహ్మీం శ్రియం సువిపులాం బిభ్రద్దేవర్షిసత్తమః॥ 2-102-38(15565)
తతో దుర్యోధనః కర్ణః శకునిశ్చాపి సౌబలః।
ద్రోణం ద్వీపమమన్యంత రాజ్యం చాస్మై న్యవేదయన్॥ 2-102-39(15566)
అథాబ్రవీత్తతో ద్రోణో దుర్యోధనమమర్షణం।
దుఃశాసనం చ కర్ణం చ సర్వానేవ చ భారతాన్॥ 2-102-40(15567)
అవధ్యాన్పాండవాన్ప్రాహుర్దేవపుత్రాంద్విజాతయః।
అహం చై శరణం ప్రాప్తాన్వర్తమానో యథాబలం॥ 2-102-41(15568)
గంతా సర్వాత్మనా భక్త్యా ధార్తరాష్ట్రాన్సరాజకాన్।
నోత్సహేయం పరిత్యక్తుం దైవం హి బలవత్తరం॥ 2-102-42(15569)
ధర్మతః పాండుపుత్రా వై వనం గచ్ఛంతి నిర్జితాః।
తే చ ద్వాదశ వర్షాణి వనే వత్స్యంతి పాండవః॥ 2-102-43(15570)
చరితబ్రహ్మచర్యాశ్చ క్రోధామర్షవశానుగాః।
వైరం నిర్యాతయిష్యంతి మహద్దుఃఖాయ పాండవాః॥ 2-102-44(15571)
మయా చ భ్రంశితో రాజంద్రుపదః సఖివిగ్రహే।
పుత్రార్థమయజద్రాజా వధాయ మమ భారత॥ 2-102-45(15572)
యాజోపయాజతపసా పుత్రం లేభే స పావకాత్।
ధృష్టద్యుంనం ద్రౌపదీం చ వేదీమధ్యాత్సుమధ్యమాం॥ 2-102-46(15573)
ధృష్టద్యుంనస్తు పార్థానాం స్యాలః సంబంధతో మతః।
పాండవానాం ప్రియరతస్తస్మాన్మాం భయమావిశత్॥ 2-102-47(15574)
జ్వాలావర్ణో దేవదత్తో ధనుష్మాన్కవచీ శరీ।
మర్త్యధర్మతయా తస్మాదద్య మే సాధ్వసో మహాన్॥ 2-102-48(15575)
గతో హి పక్షతాం తేషాం పార్షతః పరవీరహా।
రథాతిరథసంఖ్యాయాం యోఽగ్రణీరర్జునో యువా॥ 2-102-49(15576)
సృష్టప్రాణో భృశతరం తేన చేత్సంగమో మమ।
కిమన్యద్దుఃఖమధికం పరమం భువి కౌరవాః॥ 2-102-50(15577)
ధృష్టద్యుంనో ద్రోణమృత్యురితి విప్రథితం వచః।
మద్వధాయాశ్రితోఽప్యేష లోకే చాప్యతివిశ్రుతః॥ 2-102-51(15578)
సోఽయం నూనమనుప్రాప్తస్త్వత్కృతే కాలపర్యయః।
త్వరితం కురుత శ్రేయో నైతదేతావతా కృతం॥ 2-102-52(15579)
ముహూర్తం సుఖమేవైతత్తాలచ్ఛాయేవ హైమనీ।
జయధ్వం చ మహాయజ్ఞైర్భోగానశ్నీత దత్త చ॥ 2-102-53(15580)
ఇతశ్చతుర్దశే వర్షే మహత్ప్రాప్స్యథ వైశసం।
దుర్యోధన నిశంయైతత్ప్రతిపద్య యథేచ్ఛసి॥ 2-102-54(15581)
శమం వా పాండుపుత్రేణ ప్రయుంక్ష్వ యది మన్యసే। 2-102-55(15582)
వైశంపాయన ఉవాచ॥
ద్రోణస్య --చనం శ్రుత్వా ధృతరాష్ట్రోఽబ్రవీదిదం॥ 2-102-55x(1744)
సంయగాహ గురుః క్షత్తరుపావర్తయ పాండవాన్।
యది తే న నివర్తంతే సత్కృతా యాంతు పాండవాః। 2-102-56(15583)
సశస్త్రరథపాదాతా భోగవంతశ్చ పుత్రకాః॥ ॥ 2-102-57(15584)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణి అనుద్యతపర్వణి ద్వ్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 102॥

Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Footnotes
2-102-16 అసక్తాః పరస్పరమలగ్నాః॥
2-102-39 ద్వీపమాశ్రయం॥
2-102-48 దేవదత్తో దేవైర్దత్తః॥
2-102-50 సంగమః సంగ్రామే ఇతి శేషః॥
2-102-53 హైమనీ హేమంతసంబంధినీ॥
2-102-54 వైశసం నాశం॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.